De betekenis van het woord Ayurveda is letterlijk: “de wetenschap van het leven”. Ayurveda is een holistische gezondheidsleer uit India die al meer dan 5000 jaar wordt beoefend. Het is een systeem dat gezondheid en preventie op de eerste plek zet – door mensen te leren hoe ze in balans kunnen leven, afgestemd op hun eigen natuur en de ritmes van het leven.
Volgens de Ayurveda is het mogelijk om 125 herfsten oud te worden, als je leeft in harmonie met jezelf en jouw omgeving. Gezondheid is een dynamisch evenwicht tussen lichaam, geest, zintuigen en ziel. Dit evenwicht vraagt om aandacht, ritme en een liefdevolle afstemming op wat je lichaam en geest werkelijk nodig hebben.
Ayurveda sluit goed aan bij het gedachtegoed van Positieve Gezondheid, een hedendaagse brede benadering van gezondheid. Daarbij draait het vooral om veerkracht, betekenisvol leven en omgaan met veranderingen. Ayurveda kijkt op een vergelijkbare manier naar gezondheid: als een samenspel van lichaam, geest, leefstijl en omgeving.
Bouwstenen van het leven
Ayurveda is gebaseerd op vijf elementen uit de natuur: aarde, water, vuur, lucht en ruimte (ether). Deze elementen komen terug in alles om ons heen en ook in onszelf. Samen vormen ze de drie dosha’s – lichaamstypen of levensenergieën die bepalen hoe je gebouwd bent, wat je karakter is en op welke manier je beweegt door het leven:
- Vata – lucht en ruimte: beweging, inspiratie, creativiteit
- Pitta – vuur en water: transformatie, spijsvertering, scherpte
- Kapha – water en aarde: stabiliteit, zachtheid, structuur
Iedereen wordt geboren met een unieke combinatie van deze drie dosha’s. Daarom is er geen universeel recept voor gezondheid – wat voor de één werkt, kan voor de ander juist verstorend zijn. Ayurveda erkent en eert die diversiteit.
Voeding, ritme en bewustzijn
Een Ayurvedische levensstijl draait om leven met de natuur, niet ertegenin. Gezonde voeding speelt een centrale rol – afgestemd op jouw constitutie, je spijsvertering (agni), het seizoen en het moment van de dag. Daarnaast zijn yoga, pranayama (adem technieken) en meditatie belangrijke pijlers om je levensenergie te versterken en je zenuwstelsel te kalmeren.
Dagelijkse routines (dinacharya) en seizoensaanpassingen (ritucharya) helpen je om op natuurlijke wijze in balans te blijven. Denk aan wakker worden met het eerste licht, warme maaltijden op vaste tijden, en tijd nemen voor stilte of zelfmassage.
Essenties van Ayurveda
De kern van Ayurveda laat zich samenvatten in vijf uitgangspunten:
- Leven in balans – gezondheid ontstaat wanneer lichaam, geest en omgeving in evenwicht zijn.
- Uniek voor ieder mens – jouw persoonlijke dosha-combinatie vraagt om een levensstijl die bij jóu past.
- Voeding als medicijn – eten afgestemd op jouw behoeften is de basis van welzijn.
- Leef met het ritme van de dag en het seizoen – kleine dagelijkse gewoontes maken het verschil.
- Activeer je zelfhelend vermogen – met adem, kruiden, aanraking, rust en bewustzijn.
Je eigen tempo en verbinding
Ayurveda nodigt uit om op je eigen tempo te bewegen, je zintuigen te openen en weer te luisteren naar wat jouw lichaam je vertelt. Het is een liefdevolle uitnodiging tot verbinding – met jezelf, de natuur en het leven om je heen.
Julija Vasiljeva verzorgt bij Yogacentrum Amersfoort bij iedere seizoenswissel een inspirerende workshop over Ayurveda. In elke bijeenkomst leer je hoe je met voeding, ritme en zelfzorg kunt meebewegen met wat het seizoen van je vraagt. Zo versterk je jouw balans en veerkracht op een natuurlijke manier.
zo 30 november 2025: Ayurveda in de winter
zo 1 maart 2026: Ayurveda in de lente
zo 31 mei 2026: Ayurveda in de zomer
zo 30 augustus 2026: Ayurveda in de hersft
Yoga en ayurveda: één geheel
Yoga en ayurveda zijn als twee zijden van dezelfde medaille. Beiden vinden hun oorsprong in de oude vedische wijsheid uit India, en vullen elkaar op een natuurlijke manier aan. Waar yoga zich richt op het verruimen van bewustzijn en het tot rust brengen van de geest, richt ayurveda zich op gezondheid, balans en levenskunst. Samen vormen ze een geheel: een kompas voor wie in het leven zoekt naar verdieping, rust en veerkracht.
In de ayurveda staat het evenwicht tussen de drie dosha’s – Vata, Pitta en Kapha – centraal. Iedereen heeft daarin een eigen constitutie. Yoga kan helpen om die balans te behouden of te herstellen. Denk aan rustige, aardende houdingen om Vata te kalmeren, verkoelende ademhaling voor Pitta, of juist activerende beweging voor Kapha. Zo wordt yoga een persoonlijk afgestemde praktijk, afgestemd op wie je bent en wat je nodig hebt.
Ook het dagelijks ritme en de verbinding met de natuur spelen in beide tradities een belangrijke rol. Ayurveda reikt leefregels aan die passen bij het seizoen en bij jouw unieke gestel. Yoga ondersteunt die leefstijl met oefeningen, ademhaling en meditatie. De adem vormt daarin een sleutel – een brug tussen lichaam en geest, tussen doen en zijn.
Wie yoga beoefent, verdiept vanzelf de verbinding met het leven zelf. En wie ayurveda volgt, legt een gezonde, stabiele basis onder die beoefening. Samen nodigen ze uit tot vertraging, bewustwording en heelwording – van binnenuit.