De Yoga Sutra’s van Patanjali beginnen niet met een definitie of belofte, maar met een uitnodiging. Het eerste hoofdstuk heet het pad van concentratie. Dat is veelzeggend, want het gaat over thuiskomen in jezelf. Over het leren richten van je aandacht, en over oefenen, loslaten en opnieuw proberen. Dit pad van concentratie is niet iets wat je meteen onder de knie hebt. Het is een proces van vallen en opstaan. Juist daarom telt het dat je bereid bent het pad op te gaan – en er steeds opnieuw voor te kiezen.
Atha yoga anushasanam
De allereerste wijsheid van Patanjali luidt: Atha yoga anushasanam. Deze wordt vaak vertaald als: “Nu begint de uitleg en beoefening van yoga.” Het woordje “nu” (atha) is belangrijker dan het misschien lijkt, want het markeert een innerlijke bereidheid. Het betekent: ik ben er nu klaar voor! Niet omdat je alles al weet, maar omdat je bereid bent. Misschien heb je al eerder geoefend met ademtechnieken, houdingen of meditatie. Of misschien heb je al jaren yoga gedaan, en ben je simpelweg klaar met dwalen. Hoe dan ook: je voelt dat het vandaag, dat het nu tijd is om een keuze te maken.
Een innerlijk keerpunt
Dit “nu” is geen moment op de klok, maar een innerlijk keerpunt. De wijsheid zegt eigenlijk: vanaf dit moment, vanaf deze keuze, neem ik mezelf serieus als leerling. En dat betekent ook: je mag steeds weer opnieuw beginnen. Iedere dag weer. Want yoga is geen ladder waar je alleen omhoog mag. Het is eerder een pad waarop je telkens weer kunt terugkeren.
Oefenen in nu
Yoga begint dus wanneer jij besluit dat het tijd is. Dat “nu” is overigens geen toeval, maar het moment waarop je van binnenuit kiest voor verdieping – niet alleen op je mat, maar in je hele leven. Oefenen in nu betekent: stilstaan bij de grote keuze die daaronder ligt. Stel jezelf de vraag: Kies ik vandaag om te leven op een manier die klopt voor mij?
Dat vraagt zeker niet altijd om een radicale ommezwaai. Het begint juist klein. Bijvoorbeeld bij een dagelijks ritueel zoals koffiezetten, je tanden poetsen of je mail openen. Op dat moment kun je jezelf vragen: Leef ik vandaag vanuit wat echt klopt voor mij? Daardoor verbind je je keer op keer met de weg die je wíl gaan – niet als prestatie, maar als richting.
Commitment
Yoga vraagt geen perfectie. Er zijn geen scores, diploma’s of bewijzen nodig. Wat het wel vraagt, is toewijding. Trouw blijven aan je keuze – ook als je afdwaalt, vastloopt of je futloos voelt. Want juist dan is het belangrijk dat je weet: ik kan altijd opnieuw beginnen. Je keert dan terug naar het pad, zoals je terugkeert naar je adem. En je inzet wordt gezien. Niet per se door een ander, maar wel door het leven zelf.
Wat houdt je tegen?
Dus wat houdt je tegen? Je hoeft niet eerst leniger, rustiger of verder te zijn. Het enige wat nodig is, is jouw keuze. Vandaag is een goed moment. Of beter gezegd: nu is een goed moment. Om opnieuw te beginnen. Om terug te keren. En om jezelf weer even toe te vertrouwen aan het pad. Want yoga begint… wanneer jij begint.
Over de Yoga Sutra
Dit artikel is onderdeel van een serie over de Yoga Sutra’s van Patanjali – een eeuwenoude, compacte verzameling inzichten over aandacht, oefening en innerlijke vrijheid. Elke week verkennen we één sutra op een toegankelijke en praktische manier. Ben je benieuwd naar de achtergrond van de sutra’s, hun herkomst en betekenis in de yogatraditie? Lees dan ook het algemene artikel.